Preek Kerstmis 2014

Preek van bisschop Frans Wiertz tijdens de kerstnachtmis in de kathedraal van Roermond op woensdag 24 december 2014 en de dagmis van Kerstmis in de Sint-Servaasbasiliek te Maastricht op donderdag 25 december 2014. 

Lezingen: De respectievelijke lezingen van de nacht- en dagmis van Eerste Kerstdag.

De dichteres Nel Benschop heeft een keer een gedicht geschreven over de herbergier van Bethlehem. U weet wel, de man die tegen Jozef en Maria zei dat er geen plaats was in zijn herberg. Ze moesten daardoor overnachten in een stal. Het staat zo niet in het evangelie, maar toch zijn we allemaal opgevoed met het beeld van die onbarmhartige man, die een hoogzwangere vrouw wegstuurde. Hoe durft hij, denken we dan verontwaardigd.

In haar gedicht laat Nel Benschop de herbergier antwoorden: Ach ja, u hebt wel makkelijk praten. Moest ik dan een zwangere vrouw tussen die ruwe mannen laten? Als zij haar kind dáár krijgen zou was ze ook niet te benijden Dus heb ik hen naar de stal gebracht Ze waren dankbaar en bescheiden. 

Dat is een originele kijk van de dichteres. Misschien was de herbergier wel veel barmhartiger dan wij altijd gedacht hebben. Nel Benschop ziet in hem juist een bezorgde man. Hij laat Maria niet in zijn drukke herberg bevallen, maar brengt haar naar een plek waar het rustig is en warm. Aan het einde van het gedicht is de man heel dankbaar dat het kind uitgerekend in zíjn stal werd geboren. De dichteres maakt van de herbergier van Bethlehem iemand die weet hoe je Jezus op gepaste wijze moet ontvangen. Zelfs als alle kamers bezet zijn, slaagt hij er toch nog in om een warm plekje voor Hem te creëren.

Volkstellingen vinden er in onze dagen niet meer zo vaak plaats. Maar er zijn wel heel veel andere redenen waarom mensen – net als Jozef en Maria – op zoek moeten naar onderdak, naar warmte en naar een plek om tot rust te komen. Denk maar aan de mensen, die op de vlucht zijn voor de oorlogen in het Midden-Oosten. Of aan de slachtoffers van armoede en ziektes in Afrika. En veel dichter bij huis: denk aan de mensen die aan de rafelrand van de samenleving terechtgekomen zijn. Ze kloppen bij ons aan om hulp. Misschien niet letterlijk bij u thuis aan de deur. Maar wel aan de deur van Europa, aan de deur van onze samenleving.

Regelmatig wordt er een beroep op onze gastvrijheid gedaan. Wat voor soort herbergiers zijn wij dan? Zeggen we heel bruusk: “Vol is vol! Ga maar een deur verder.” Of proberen we – net als de man uit het gedicht – om met de beperkte mogelijkheden die we hebben, toch iets te doen? Proberen we op de een of andere manier te zorgen voor ‘Bed, Bad en Brood’, zoals dat tegenwoordig heet. 

Maar een mens leeft niet van ‘Bed, Bad en Brood’ alléén. We hebben ook behoefte aan medemensen die naar ons omzien. Daarom wil ik graag een vierde B aan het rijtje toevoegen: de B van Barmhartigheid! Het is een woord dat onder het stof geraakt is, maar dat we in navolging van paus Franciscus weer mogen oppoetsen en voorop stellen.

Soms lijkt het wel alsof onze samenleving steeds harder wordt. Als gelovige mensen mogen we daar niet aan meewerken. Het is onze opdracht om óp te komen voor de zwakkeren. Dat is niet soft. Dat is barmhartig. En dat is goed! Waar mensen liefdevol en barmhartig met elkaar omgaan, dáár komt God in hun midden. Zoals toen in die stal in Bethlehem. Gewikkeld in doeken en in een voerbak neergelegd, maakte God zich klein en kwetsbaar en volledig afhankelijk van de liefde en de zorg van mensen. Zo is het vandaag nog steeds. God is in de wereld. Via zijn zoon Jezus heeft Hij zijn gezicht laten zien. Dat gezicht mogen wij elke dag opnieuw herkennen in onze medemensen. Met name in hen die onze steun en barmhartigheid nodig hebben.

Nel Benschop wil met haar gedicht over de herbergier van Bethlehem duidelijk maken dat wij mensen een keuze hebben. We kunnen God de deur wijzen of we kunnen Hem een plaats geven in ons leven. De herbergier koos voor het laatste. En groot geluk viel hem ten deel. Dat geluk wens ik u ook toe. Dat de ontmoeting met het kind in de kribbe u mag helpen op uw weg van barmhartigheid en vrede. Zalig Kerstfeest. Amen.

+ Frans Wiertz
bisschop van Roermond

     
     
     
     
     
Susteren-Echt