Homilie bij gelegenheid van Maria Tenhemelopneming 2018

Homilie van diocesaan-adminstrator mgr. Hub Schnackers bij gelegenheid van het hoogfeest van Maria Tenhemelopneming op 15 augustus 2018 in de basiliek Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming (Sterre-der-Zee) in Maastricht. 

Onze emeritus-bisschop Frans Wiertz heeft bij zijn afscheid een interviewboek uitgegeven. Daarin spreekt hij over de situatie van de kerk in Limburg. Hij is realist genoeg om te erkennen, dat wij zeker een moeilijke tijd doormaken, maar hij laat zich niet verleiden tot pessimisme en zwartgalligheid. Hij verwijst daarbij graag naar het Joodse volk, dat door de woestijn trok na de uittocht uit Egypte. De feestvreugde om de vrijheid na de uittocht uit de slavernij was echter snel bekoeld. Het bleek een zware woestijntocht te worden. Daarom begon het volk  te morren vanwege honger en dorst. Ze verlangden zelfs weer terug naar Egypte: “Daar was overvloed aan groente en fruit, aan prei en knoflook en aan vleespotten en ander voedsel.” Maar we kunnen deze woestijntocht ook beschouwen als een hoopvolle tocht van oase naar oase. Daar was water en voedsel. De woestijn was dus niet enkel ellende van honger en dorst, maar ook een trektocht van hoop, die uiteindelijk in het beloofde land eindigde. Niet onbelangrijk is, dat tijdens deze trektocht hun geloof zich verdiept. Ze mogen ervaren dat God voor hen zorgt en met hen meetrekt. Ook in die barre woestijntocht. 

In een tijd van kerkelijke krimp zijn er mensen die de neiging hebben om zoals het Joodse volk te mopperen. Zij gaan dan uitrekenen, wanneer het kerkelijke leven ten einde loopt en de laatste kerkganger gestorven is. Ze vergelijken dan vaak ook het kerkelijke leven met een bedrijf en bedrijfsmatig wordt uitgerekend, wanneer het faillissement moet worden aangevraagd. Maar vergeten wordt dan, dat onze Kerk de Kerk van Jezus Christus is en dat deze kerk wel voor hetere vuren gestaan heeft in haar geschiedenis. Soms werd de kerk van buitenaf aangevallen zoals bij de vele vervolgingen die ze heeft moeten doorstaan. Maar soms kwam  de dreiging van binnenuit, als vanwege interne misstanden er afscheuringen plaats vonden. Of denken we aan de Franse tijd, toen de machtige en rijke kerk haar bezittingen kwijt raakte. Deze gebeurtenissen waren ook echte louteringen die ertoe leidde, dat de Kerk eens in de spiegel moest kijken en moest toegeven, dat het beeld van Christus in haar geschonden was. De loutering werkte heilzaam en genezend. De Kerk werd daarna meer Kerk van Jezus, meer Lichaam van Christus. Moeilijke tijden brengen ons telkens terug naar de bron van ons geloof naar onze Heer Jezus Christus. De mopperaars zien de oases niet die er in vele vormen zijn zoals het deelnemen aan de eucharistie, het bidden van de rozenkrans,  of het deelnemen aan een retraite of bezinningsdag of een bedevaart. 

Verder zijn er de vele andere oases van waarachtig katholiek leven. Heel belangrijke oases zijn de plaatsen waar devoties bestaan, zoals natuurlijk de devotie rond O.-L.-Vrouw Sterre-der-Zee hier te Maastricht. 

Een oase kan ook een feest zijn. We kennen de grote feestdagen als oases in het jaar zoals Kerstmis, Pasen en Pinksteren. Maar ook te vermelden is de feestdag  van vandaag, want we vieren de tenhemelopneming van Maria. Wij vieren dit feest als een bijzondere oase in deze Slevrouwe, een plek die jaarlijks door duizenden mensen wordt bezocht.  

Een echte oase is als een bron, waaraan altijd weer levend water ontspringt. Het is niet zomaar een waterplas, waarbij verkoeling gezocht kan worden. De oase nodigt uit om te drinken van het levende bronwater. Ze nodigt uit om ons geloof te verfrissen en ons te herbronnen bij Jezus en Maria. 

Waarom ook bij Maria en niet alleen bij Jezus? Maria neemt onder de heiligen een bevoorrechte plaats in als de totaal verloste. Zij is met ziel en lichaam ten hemel opgenomen.  Maar altijd ook treedt ze terug en wijst ze naar Jezus, de levende bron: “Doe maar wat Hij jullie zeggen zal.” Dat is nog steeds haar advies. Maar ook kunnen we aan Maria zelf aflezen wat gelovig zijn betekent.  

Wij, katholieke christenen, vieren onze Mariafeesten met een grote vanzelfspre­kendheid, want zonder een concrete invulling van het geloof in een levende persoon blijft het geloof zo theoretisch. Zonder de persoon van Maria en van de andere heiligen wordt ons geloof zo bloedloos, zo steriel. Aan de heiligen kunnen we aflezen, hoe mensen in hun menszijn groeien door het eigen leven voortdurend naast het leven van Jezus te leggen. Zo heeft ook Maria haar leven op een bijzondere wijze door haar Zoon Jezus laten bepalen. Daarom is ze de zondeloze. Er is niets in haar leven, dat haar van God verwijderd houdt.  Daarom is ze de onbevlekte, die vanwege haar Godsverbondenheid direct met ziel en lichaam in de hemel bij God is opgenomen na haar heengaan uit deze wereld. Zo is zij de eerste verloste en de volmaakt verloste. 

Het is juist vanwege die zondeloosheid, dat uit Maria God als mens geboren kon worden, dat God ons menselijk vlees en bloed kon aannemen en daarom hoort Maria bij onze geloofsbeleving en roepen wij haar aan als de Moeder van God en als ons aller hemelse Moeder. 

Op een bijzondere en unieke wijze brengt Maria ons dichter bij God. Zij heeft een unieke, eenmalige uitstraling, want geen mens heeft meer dan zij - na Jezus - iets van God in deze wereld zichtbaar gemaakt. Aan deze vrouw heeft God de hoogste roeping toevertrouwd, die ooit aan een mens gegeven is: Moeder te zijn van Gods Zoon is, die wij ook kennen als Jezus van Nazareth. Zo is zij de belangrijkste van alle vrouwen geworden. Haar eigen toekomstverwachting gaf zij op bij het bezoek van de engel. Zonder te weten wat alle consequenties waren, zei ze tegen de engel: "Zie de dienstmaagd des Heren, mij geschiede naar uw woord.' Maria vertrouwde. In alle omstandighe­den van het leven is zij haar gegeven woord trouw gebleven. Zij leefde haar geloof.

Maar er is nog een andere reden, dat dit Mariafeest vandaag een oase, een geloofsverfrissing kunnen noemen. Dat is vanwege het voorbeeld dat Maria ons geeft. We weten, dat de kerk in onze dagen een loutering ondergaat. Dat mag een beproeving lijken, maar het is zeker niet zo erg als met de leerlingen na Goede Vrijdag die alle kanten op vluchtten. Maar juist zoals toen, is er ook nu Maria. Zij blijft. Zij liet zich niet wegjagen bij het kruis en ook in de dagen daarna stond ze er als de sterke vrouw, moedig en dapper. Zij riep de bange apostelen weer bij de les. “Samen komen en bidden om de heilige Geest, want het wordt Pinksteren,” was haar devies. “Doe wat je te doen staat,” drukt ze hen op het hart, “Door de heilige Geest komt het weer goed.” 

Te midden van die bange kerels staat zij daar als de sterke vrouw, die in die malaise van Goede vrijdag het voortouw neemt en de apostelen weer samen brengt en hen duidelijk maakt wat hen te doen staat. In de ware zin van het woord toont zij ‘de Moeder van de Kerk’ te zijn. “Een sterke vrouw, wie zal haar vinden? Als uit verre landen is haar waarde!” lezen we in de bijbel. We vinden haar in Maria. Zij organiseert het begin van de Kerk.  

En daarom zien we vandaag weer op naar Maria en roepen haar voorspraak in. Bij haar willen we ons geloof herbronnen. Samen met haar willen we ons tot Jezus wenden en bidden dat zijn heilige Geest ons de weg wijst. 

Om Maria te eren en te danken en om te verhelderen, dat Maria bij Pinksteren hoort, heeft Paus Franciscus vanaf nu de tweede Pinksterdag in heel de Kerk aan Maria toegewijd en tot feestdag verheven: “Feest van Maria, Moeder van de Kerk.” 

Zoals Jezus aan het kruis de apostel Johannes aan haar toevertrouwde: “Vrouw, zie daar uw zoon” en daarmee Johannes onder haar bescherming plaatste, zo mogen ook wij ons allen door Jezus onder haar bescherming geplaatst weten. “Loat miech oonder eure maantel kroepe,” lezen we op de mantel van Maria, Sterre der Zee.

Die bescherming van Maria is altijd ook een uitnodiging, een uitdaging en een oproep om de geloofsschroom af te leggen en een christen-zijn te beleven dat aanstekelijk werkt en ons in onze religieuze verlangens naar Jezus brengt, de bron van het levende water. Zo ervaren we een herbronning van ons geloof door Maria, moeder van de Kerk.

Amen.

Meer achtergrondinformatie bij het feest van Marai Tenhemelopneming (15 augustus)

     
     
     
     
     
Susteren-Echt