Tekst: Matheu Bemelmans / Foto's: Takecarebnb

Vreemdelingen onderdak geven, is een van de werken van barmhartigheid. Een organisatie die dit heel letterlijk doet, is Takecarebnb. Zij brengt vluchtelingen onder in gastgezinnen. In Limburg gebeurt dit bij een stuk of dertig families. "Uit onderzoek is gebleken dat dit de beste manier is om te integreren."

Sara Bronkhorst uit Gronsveld en Jeroen Corduwener uit Maastricht zijn beiden ‘matchmaker’ van Takecarebnb. "Dat betekent dat wij bemiddelen tussen statushouders die uit een asielzoekerscentrum wegmoeten en gastgezinnen," legt oud-journalist en voormalig manager van asielzoekerscentra Corduwener uit. "Zij worden tijdelijk ondergebracht bij particulieren die een kamer over hebben en bereid zijn om daar iemand een paar maanden te laten logeren." Bronkhorst, die in het dagelijks leven als actrice werkt, knikt bevestigend: "In principe gaat het om een periode van drie maanden en dit kan eventueel nog met drie maanden verlengd worden."

Logeeradressen

De naam Takecarebnb is een variant op ‘airbnb’. Dit bekende wereldwijde platform brengt toeristen en andere reizigers in contact met lokale verhuurders van logeeradressen. Takecarebnb doet in feite hetzelfde, maar dan voor vluchtelingen. "Het is een particulier initiatief dat in 2015 is ontstaan, toen er een enorm aantal Syrische vluchtelingen naar Europa kwam," legt Corduwener uit. "Net als nu was er een tekort aan opvangplekken en dat bracht twee vrienden, die een keer in een airbnb logeerden, op het idee om een netwerk van gastgezinnen voor vluchtelingen op te zetten.

In aanmerking voor vrijwillige opvang in een gastgezin komen vluchtelingen die het hele asielproces hebben doorlopen en een officiële verblijfsvergunning hebben. "Deze statushouders mogen in Nederland blijven en zijn in afwachting van woonruimte," legt Bronkhorst uit. "Maar die woningen zijn er vaak niet en dus moeten ze in een asielzoekerscentrum blijven, waar ze eigenlijk niet meer thuishoren. Tegelijkertijd zijn er wel een heleboel mensen in Nederland die in hun huis een of twee kamers vrij hebben en het prima vinden als daar iemand komt logeren."

Door statushouders bij gastgezinnen onder te brengen, helpt Takecarebnb op bescheiden wijze mee aan de doorstroming in de asielketen. "Onze eigenlijke doelstelling is integratie," legt Corduwener uit. "Als mensen bij iemand in huis wonen, worden ze veel makkelijker onderdeel van de Nederlandse samenleving. Ze pikken de taal beter op, ze hebben iemand met wie ze hun verhaal kunnen delen en die vaak ook helpt bij het invullen van formulieren en dergelijke." Daarnaast is er direct een informeel circuit dat meedoet, zo blijkt uit ervaring. Corduwener: "Bij een gastgezin komen ook familieleden, vrienden en buren op bezoek. Die maken ook kennis met de vluchteling die daar in huis woont en dat werkt heel positief." Bronkhorst vult aan: "Vaak helpen ze met het aanleveren van spullen die nodig zijn. Op die manier ontstaat er een band tussen een gastfamilie en hun gast. Vaak houden ze contact als de statushouder inmiddels naar een eigen woning is verhuisd."

Indrukwekkende verhalen

Iemand die zelf ervaring heeft opgedaan met gasten van Takecarebnb is aalmoezenier Harry Notermans. Tegenwoordig woont hij in Bunde, maar in zijn tijd als pastoor van Waubach ving hij in zijn pastorie regelmatig statushouders op.

"Ik woonde in mijn eentje in een groot huis met vier enorme slaapkamers. Daar had ik er zelf maar één van nodig. In de loop van de tijd hebben bij mij thuis mensen uit Turkije, Syrië en Eritrea gelogeerd," vertelt hij. "Het was heel indrukwekkend om hun verhalen te horen." Notermans zou het iedereen aanraden om gastgezin te worden. Wel adviseert hij om goede afspraken over praktische zaken te maken. "Wie gebruikt wanneer de badkamer en de keuken, wanneer doe je dingen samen en wanneer niet? Dat soort zaken moet je goed regelen." Bronkhorst en Corduwener onderschrijven dat. Dat is precies wat zij als matchmaker doen. "Vluchtelingen worden niet zomaar ergens in een gezin geplaatst," legt Bronkhorst uit. "Eerst zijn er aparte intakegesprekken met zowel de gast als met mogelijke gastgezinnen. Dan bekijken we wie bij elkaar zou passen. Daarna volgt een kennismakingsgesprek."

Het liefst zou het COA zien dat we nog veel meer mensen op deze manier aan onderdak zouden helpen, maar we hebben slechts een beperkt aantal gastgezinnen." De twee matchmakers komen graag in contact met nieuwe mensen die gastgezin willen worden. De voorwaarden waaraan deze moeten voldoen, zijn beperkt. "Je moet in huis een kamer met een bed en kast beschikbaar hebben en graag mensen willen, helpen," zegt Bronkhorst. "En als die meubels er niet zijn, kennen we wel wegen om daar aan te komen."

Betere wereld

Op de vraag wie de mensen zijn die zich als gastadres opgeven, antwoordt Corduwener dat het opvallend vaak mensen zijn van wie de kinderen net het huis uit zijn. "Mensen met een zogeheten ‘empty nest’ zitten opeens met lege kamers en zijn dus ook in de gelegenheid om gasten onder te brengen." Wat hem ook opvalt, is dat de gastgezinnen zich vaak uit idealisme melden. "Als dat goed verloopt, hebben de gast én het gezin drie dagen bedenktijd. Vervolgens komt iemand een keer een paar dagen proef-logeren, om te kijken of het echt klikt en volgen er weer een paar dagen bedenktijd. Pas daarna gaat iemand echt bij het gastgezin wonen."

Gedurende de hele periode blijven de matchmakers contact houden. Het principe van Takecarebnb valt onder de zogeheten ‘logeerregeling’ die het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) kent. Sinds begin dit jaar krijgen gastgezinnen ook een bescheiden vergoeding van de overheid voor hun werk. "Het gaat om een relatief klein bedrag, maar voldoende om bijvoorbeeld extra boodschappen of een hogere energierekening van te betalen." Volgens Corduwener is het COA heel blij met initiatieven zoals die van Takecarebnb. "Iedereen die een asielzoekerscentrum verlaat, betekent weer een plek vrij voor nieuwe vluchtelingen. Het geldt niet voor iedereen, maar voor veel van onze mensen speelt hun geloof zeker een rol bij de keuze om vluchtelingen te helpen opvangen. Ze willen iets doen voor een betere wereld."

Het geloof speelt ook in het leven van de meeste vluchtelingen een belangrijke rol. "Veel vluchtelingen zijn moslim en houden zich aan de gebedstijden en de ramadan," legt Corduwener uit. "Die ruimte moeten ze natuurlijk krijgen. Je hoeft als gast en gastgezin ook niet de hele dag met elkaar op te trekken. Ieder heeft z’n eigen leven, maar een vluchteling een keer meenemen naar het voetballen of naar een verjaardagsfeestje helpt enorm om de integratie te bevorderen."

Meer info

Wie interesse heeft om gastgezin te worden of meer wil weten over Takecarebnb kan contact opnemen via de website. Een van de Limburgse matchmakers neemt dan contact op. www.takecarebnb.org